Çin burcu hesaplama: on iki hayvan ve doğum yılları

İzmir’de limanın orada yaşlı bir çaycı vardı, her müşteriye doğum yılını sorardı. Ayını değil, yalnızca yılını. Sonra başını sallar, At tabii, sen yerinde duramazsın, derdi. Anneannem buna gülerdi, ama adamın söylediği her hayvanı aklında tutardı.

Çin astrolojisi insanı anlatmanın en eski yollarından biridir ve bizimkinden bambaşka sayar. Gökte bir burçlar kuşağı yoktur, on iki yıllık bir çember vardır, her yılın bir hayvanı. Bize de yabancı değildir: eski Türkler yılları On İki Hayvanlı Takvim ile sayar, Sıçan yılı, Koyun yılı derdi.

Çoğu insan Çin burcunu bilir. Birçoğu yanlışını bilir. O yüzden hesaptan başlıyorum.

Çin burcu nasıl hesaplanır

Her Çin yılı on iki hayvandan birine aittir, sıra sabittir: Fare, Öküz, Kaplan, Tavşan, Ejderha, Yılan, At, Keçi, Maymun, Horoz, Köpek, Domuz. On iki yıl sonra çember baştan başlar. 2014’te doğan biri, 2002, 1990 ya da 1978 doğumlu biriyle aynı hayvandadır.

İşin püf noktası şu: Çin yılı 1 Ocak’ta başlamaz. Çin yılbaşında başlar, o da Ay’a göre belirlenir. Her yıl 21 Ocak ile 20 Şubat arasında başka bir güne düşer.

Martta ya da daha sonra doğduysan hayvanını doğum yılından okursun. Ocakta ya da şubatın ilk haftalarında doğduysan, o yıl yılbaşının hangi güne geldiğine bakman gerekir. Doğum günün yılbaşından önceyse hâlâ bir önceki yılın hayvanındasın.

İki örnek. 20 Ocak 1990 doğumlu: o yıl yılbaşı 27 Ocak’taydı, yani At değil hâlâ Yılan’sın. 1 Şubat 2000 doğumlu: yılbaşı 5 Şubat’taydı, Ejderha değil Tavşan’sın.

Bakmak zahmetli geliyorsa: uygulamadaki ücretsiz burç yorumu Çin burcunu da gösterir, doğum tarihinden hesaplar.

On iki hayvan ve özellikleri

Efsaneye göre Yeşim İmparator bütün hayvanları bir yarışa çağırmış, ilk on ikiye birer yıl vermiş. Fare, Öküz’ün sırtında gelmiş ve bitişe az kala atlayıp öne geçmiş. Sıra böyle oluşmuş. Geleneğin her hayvana yakıştırdıkları şöyle:

Bu yılların hepsi için yukarıdaki uyarı geçerli: ocak ve şubat başı çoğunlukla bir önceki yıla aittir.

Beş element

Hayvanın yanına bir de element gelir. Çin öğretisi beş element sayar: Ağaç, Ateş, Toprak, Metal ve Su. Batı astrolojisinin dört elementiyle pek ilgisi yoktur. Batıdakilerin nasıl çalıştığını ateş, toprak, hava ve su yazısında anlattım.

Beş element bir döngü kurar. Ağaç ateşi besler, ateş geride toprak bırakır, toprak metali saklar, metal suyu toplar, su ağacı büyütür. Her element art arda iki yılı yönetir, sonra sıra bir sonrakine geçer. Seninkini Çin takvimine göre doğum yılının son rakamından anlarsın:

• 0 ya da 1: Metal. Net, kararlı, ilkeli.
• 2 ya da 3: Su. Esnek, duyarlı, iyi dinleyici.
• 4 ya da 5: Ağaç. Büyüyen, cömert, yüzü geleceğe dönük.
• 6 ya da 7: Ateş. Sıcak, sürükleyici, çabuk tutuşan.
• 8 ya da 9: Toprak. Sakin, pratik, dengeleyici.

On iki hayvan çarpı beş element altmış birleşim eder. Aynı hayvan aynı elementle ancak altmış yıl sonra geri gelir. Çin’de altmışıncı yaş günü bu yüzden özenle kutlanır: çember bir kez baştan sona dolaşılmıştır.

Yani 1990 doğumlu bir At Metal At’tır, 2002 doğumlusu Su At, 2014 doğumlusu Ağaç At. Aynı hayvan, başka bir makam.

Çin astrolojisi 2026: Ateş At yılı

17 Şubat 2026’daki Çin yılbaşından beri At yılındayız, elementi de Ateş. Son Ateş At yılı 1966’ydı, bir sonraki 2086’da.

At’ın üstüne ateş, iki kat hareket demektir. Gelenek böyle yılları hızlı, gürültülü ve çabuk karar veren yıllar diye anlatır. Uzun süredir hazırlanan şey yola çıkar. Yalnızca sabır üzerine kurulmuş olan sabırsızlanır. Yola çıkışlar, taşınmalar, yolculuklar, cesaret isteyen her iş uğurlu sayılır. Sebat ve yerinde oturmayı gerektiren işler nazlı sayılır.

Ateş At’ın bir de zor bir ünü var, onu saklamayacağım. Japonya’da uzun süre, bu yıl doğan kadınların evlilik için fazla dik başlı olduğuna dair bir batıl inanç yaşadı. 1966’da orada bu yüzden gözle görülür biçimde daha az çocuk doğdu. Ben bu inanca itibar etmem. Kendi iradesi olan bir kız çocuğu uğursuzluk değildir, doğum yılı da kimsenin hükmünü vermez.

Kendisi At yılında doğmuş olanlar için 2026 kendi yılı sayılır. Gelenek insanın kendi yılını şans yılı olarak değil, biraz daha dikkatli yürünecek bir yıl olarak görür. Birçok kişi o yıl üstünde kırmızı bir şey taşır. At’ın iyi yoldaşları Kaplan ile Köpek, karşıtı ise Fare sayılır.

2027: Ateş Keçi yılı

At yılı 5 Şubat 2027’de bitiyor. 6 Şubat 2027’de Keçi yılı başlıyor, yine Ateş elementiyle. Yani Ocak 2027’de doğan çocuklar hâlâ At’tır.

Çin yılbaşı her zaman bir yeni aya denk gelir, onu Şubat 2027 Ay takviminde bulursun.

Dörtnaldan sonra otlak gelir. Keçi yumuşaklığı, sanatı, aileyi ve şefkati temsil eder, ateş de ona her zaman gösterdiğinden fazla cesaret verir. Gelenek Keçi yıllarını, At’ın geçerken devirdiklerinin onarıldığı zaman diye anlatır. Barışmalar, evde ufak tefek düzeltmeler, güzel şeyler, birlikte yenen yemekler. Keçi’nin iyi yoldaşları Tavşan ile Domuz, karşıtı ise Öküz sayılır.

Batı astrolojisinden farkları

İki sistem birbiriyle çelişmez. Başka şeyleri ölçerler.

• Ay değil yıl. Batıdaki burcun doğduğun güne ve aya bağlıdır, Çin burcun yıla. Onu bütün yaşıtlarınla paylaşırsın.
• Güneş değil Ay. Batı burcu Güneş’in Zodyak’taki yolunu izler. Çin yılı bir yeni ayla başlar.
• Dört değil beş element. Ağaç ve Metal batıda yoktur, Hava da Çin’de yoktur.
• Tam anlamıyla gökyüzü değil. On iki hayvan takımyıldız değildir. Zamanı saymanın bir yoludur, aylara, günlere ve saatlere de uygulanır. Bu yüzden eksiksiz bir Çin yorumu insan başına bir değil dört hayvan bilir.
• Eksik olan. Yükselen, evler ve açılar yalnızca batıdaki doğum haritasında bulunur.

Ben ikisini yan yana okurum. Güneş, Ay ve yükselen ile batı haritası bana bir insanın nasıl kurulduğunu söyler. Çin burcu, doğduğu yılın hangi tempoda yürüdüğünü söyler. İkisi de gelenek ve yorumdur, kanıt değil. Batı burçlarını astroloji sözlüğünde bulursun.

Yılının hayvanı bindiğin attır. Nereye süreceğine sen karar verirsin.

Sık sorulan sorular